Classical intuition treats time as a sequential unfolding where only the current moment is physically real. The block universe model challenges this intuition by proposing that all points in time coexist simultaneously. Under this framework, past, present, and future events occupy a unified structure spanning cosmic history.
Nhận thức cổ điển xem thời gian như một tiến trình liên tục, nơi chỉ có khoảnh khắc hiện tại mới thực sự tồn tại về mặt vật lý. Mô hình vũ trụ khối thách thức trực giác này bằng cách đề xuất rằng mọi thời điểm đều đồng thời cùng tồn tại. Theo khuôn khổ này, các sự kiện trong quá khứ, hiện tại và tương lai cùng tạo thành một cấu trúc thống nhất trải dài suốt lịch sử vũ trụ.
Do your past, present, and future all exist right now?
Quá khứ, hiện tại và tương lai của bạn liệu có cùng tồn tại ngay lúc này?
Are you watching this video, being born, and lying on your deathbed at this very moment?
Bạn có đang vừa xem video này, vừa được sinh ra, lại vừa nằm trên giường bệnh hấp hối ngay chính khoảnh khắc này?
Surprisingly, the answer could be yes.
Đáng ngạc nhiên là câu trả lời có thể là có.
But how can that be?
Nhưng làm sao điều đó có thể xảy ra được?
What does that even mean?
Điều đó rốt cuộc có ý nghĩa gì?
How does time work?
Thời gian thực sự vận hành như thế nào?
The block universe.
Vũ trụ khối.
Imagine the universe like a child painting pictures on paper.
Hãy tưởng tượng vũ trụ giống như một đứa trẻ đang vẽ những bức tranh trên giấy.
Each picture shows everything that's happening in the universe in a single...
Mỗi bức tranh mô tả mọi điều đang diễn ra trong vũ trụ trong một...
...moment.
...khoảnh khắc đơn lẻ.
With each new moment, all kinds of things occur everywhere: people are born and die, galactic civilizations expand, you miss the bus, and our universe kid makes a new picture that replaces the old one.
Với mỗi khoảnh khắc mới, mọi loại sự việc diễn ra khắp nơi: con người sinh ra và qua đời, các nền văn minh thiên hà bành trướng, bạn bị lỡ xe buýt, và đứa trẻ vũ trụ của chúng ta vẽ một bức tranh mới thay thế bức tranh cũ.
In this way, you get something like a movie.
Bằng cách này, bạn có được một thứ giống như một cuốn phim.
Only the moment we're in right now is real.
Chỉ khoảnh khắc mà chúng ta đang ở ngay lúc này mới là thật.
The past is what happened before; now it's gone.
Quá khứ là những gì đã diễn ra trước đây; giờ nó đã qua đi.
The future is still to come and hasn't been drawn...
Tương lai vẫn còn ở phía trước và vẫn chưa được vẽ...
...yet.
...ra.
This is kind of how time feels, right?
Đây phần nào là cảm nhận trực giác của chúng ta về thời gian, đúng không?
Each moment being replaced by the next one, the past is far behind us, the future doesn't exist.
Mỗi khoảnh khắc được thay thế bằng khoảnh khắc kế tiếp, quá khứ đã lùi xa phía sau, tương lai thì chưa hề tồn tại.
But what if time is something else?
Nhưng nếu thời gian là một thứ gì đó khác thì sao?
What if the universe kit has already finished all its drawings and stacks them on top of each other?
Sẽ ra sao nếu đứa trẻ vũ trụ đã hoàn thành tất cả các bức vẽ của mình và xếp chồng chúng lên nhau?
This way we get a block: a block of time that contains the whole history of the universe, all moments that have ever...
Bằng cách này, chúng ta có một khối: một khối thời gian chứa toàn bộ lịch sử vũ trụ, tất cả mọi khoảnh khắc từng...
...existed or will ever exist.
...từng tồn tại hoặc sẽ tồn tại.
But in this blog, in this stack of moments, the past, the present, and the future are equally real and exist at the same time.
Nhưng trong khối này, trong chồng khoảnh khắc này, quá khứ, hiện tại và tương lai đều thực tế như nhau và cùng tồn tại vào cùng một thời điểm.
This feels wrong.
Điều này nghe có vẻ sai sai.
The only things that we perceive as real are those things happening now.
Những thứ duy nhất mà chúng ta cảm nhận là thực tế chỉ là những điều đang diễn ra ngay bây giờ.
How can the past and future be real right now?
Làm sao quá khứ và tương lai có thể có thực ngay lúc này được?
The problem is that according to the theory of relativity, they kind of have to be.
Vấn đề là theo thuyết tương đối, chúng phần nào bắt buộc phải như vậy.