0:00

6:50

Is inequality inevitable?

TED-Ed·6:50·Finance·B2

Chương · 5

Chương 1·Historical Prevalence of Inequality

Hiển thị

Tiếng ViệtAuto-scroll

0:00

In South Africa, one of the most unequal countries in the world, the richest one-tenth of one percent owns almost 30 percent of all the country's wealth — more than double what the bottom 90 percent owns. Income and wealth inequality are not new. In fact, economists and historians who've charted economic inequality throughout history haven't found a single society without it, which

Tại Nam Phi, một trong những quốc gia bất bình đẳng nhất thế giới, nhóm 0,1% người giàu nhất sở hữu gần 30% tổng tài sản của cả nước — nhiều hơn gấp đôi so với những gì 90% người dân ở đáy xã hội sở hữu. Bất bình đẳng thu nhập và của cải không phải là điều mới mẻ. Trên thực tế, các nhà kinh tế học và sử học từng theo dõi bất bình đẳng kinh tế trong lịch sử chưa tìm thấy một xã hội nào hoàn toàn không có sự phân hóa này,

0:34

raises a bleak question: is inequality inevitable? One way to estimate inequality is with a number called the Gini index, which is calculated by comparing the income or wealth distribution of a perfectly equal society to the actual income or wealth distribution. The area of this shape multiplied by two is the Gini index. A Gini of 1 indicates perfect inequality: one person has everything and

điều này làm dấy lên một câu hỏi ảm đạm: liệu bất bình đẳng có phải là điều tất yếu? Một cách để đo lường bất bình đẳng là sử dụng một con số gọi là hệ số Gini, được tính bằng cách so sánh sự phân phối thu nhập hoặc của cải của một xã hội bình đẳng hoàn hảo với sự phân phối thực tế. Diện tích của hình này nhân đôi chính là hệ số Gini. Chỉ số Gini bằng 1 thể hiện sự bất bình đẳng tuyệt đối: một người sở hữu mọi thứ và

1:01

everyone else has nothing. You'd never see this in real life because everyone except that one person would starve. A Gini index of zero indicates perfect equality: everyone has exactly the same income or wealth. But you also never see this in real life, not even in communist countries, because for one thing, that would mean paying everyone, no matter how young, old, what job they're in

những người khác không có gì cả. Bạn sẽ không bao giờ thấy điều này ngoài đời thực vì mọi người ngoại trừ người đó sẽ bị chết đói. Hệ số Gini bằng 0 thể hiện sự bình đẳng tuyệt đối: mọi người đều có thu nhập hoặc của cải hoàn toàn bằng nhau. Nhưng bạn cũng không bao giờ thấy điều này trong đời thực, ngay cả ở các nước xã hội chủ nghĩa, bởi điều đó có nghĩa là trả cho tất cả mọi người, bất kể trẻ, già, làm công việc gì

1:21

or where they work, the exact same wage. Typical after-tax Ginis in developed countries today are around 0.3, so there's a wide range from pretty equal to pretty unequal. Before we go any further, you should know what the Gini index or any other measure of economic inequality doesn't tell us. It gives no information about how income and wealth are distributed across genders, races,

hay làm việc ở đâu, đúng một mức lương như nhau. Hệ số Gini sau thuế điển hình ở các nước phát triển ngày nay dao động quanh mức 0,3, cho thấy một dải rất rộng từ khá bình đẳng đến khá bất bình đẳng. Trước khi tìm hiểu sâu hơn, bạn cần biết những gì mà hệ số Gini hay bất kỳ thước đo bất bình đẳng kinh tế nào khác không thể phản ánh. Nó không cung cấp thông tin về cách phân phối thu nhập và của cải theo giới tính, chủng tộc,

1:45

educational backgrounds, or other demographics. It doesn't tell us how easy or difficult it is to escape poverty, and it also gives no insight as to how a particular society arrived at its present level of inequality. Economic inequality is deeply entangled with other types of inequality: for example, generations of discrimination, imperialism, and colonialism created deeply rooted power and class

trình độ học vấn hoặc các đặc điểm nhân khẩu học khác. Nó không cho chúng ta biết việc thoát nghèo dễ dàng hay khó khăn ra sao, và cũng không giải thích nguyên nhân vì sao một xã hội cụ thể lại đạt đến mức độ bất bình đẳng hiện tại. Bất bình đẳng kinh tế gắn bó chặt chẽ với các dạng bất bình đẳng khác: ví dụ, nhiều thế hệ chịu sự phân biệt đối xử, chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa thực dân đã tạo nên

2:10

inequalities that persist to this day. But we still need at least a rough measure of who gets how much in a country — that's what the Gini index gives us. Some countries are economically much more unequal than others, and that's because a significant portion of economic inequality is the result of choices that governments make. Let's talk about some of these choices. First, what kind of economy to use.

sự bất bình đẳng sâu sắc về giai cấp và quyền lực vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Nhưng chúng ta vẫn cần ít nhất một thước đo khái quát về việc ai nhận được bao nhiêu trong một quốc gia — đó là những gì hệ số Gini mang lại. Một số quốc gia có mức độ bất bình đẳng kinh tế lớn hơn nhiều so với những nước khác, và nguyên nhân là do phần lớn sự bất bình đẳng kinh tế là hệ quả của các lựa chọn chính sách mà chính phủ đưa ra. Hãy cùng nói về một số lựa chọn này. Đầu tiên là việc lựa chọn mô hình kinh tế nào.

2:35

In the 20th century, some countries switched to socialism or communism for a variety of reasons, including reducing economic inequality. These changes did dramatically reduce economic inequality in the two largest non-capitalist economies, China and the Soviet Union, especially in the Soviet Union. But neither country prospered as much as the world's leading economies. So yes, people

Trong thế kỷ 20, một số quốc gia đã chuyển sang chủ nghĩa xã hội hoặc chủ nghĩa cộng sản vì nhiều lý do khác nhau, bao gồm cả mục tiêu giảm bất bình đẳng kinh tế. Những thay đổi này thực sự đã làm giảm đáng kể bất bình đẳng kinh tế ở hai nền kinh tế phi tư bản lớn nhất là Trung Quốc và Liên Xô, đặc biệt là ở Liên Xô. Nhưng không nước nào đạt được mức độ thịnh vượng như các nền kinh tế hàng đầu thế giới. Đúng là người dân

2:59

earned about as much as their neighbors did, but that wasn't very much. This and many other issues contributed to the Soviet Union's collapse in 1991, and China, to grow more quickly, shifted its economy towards capitalism starting in the late 1970s. What about capitalist countries? Can they choose to reduce economic inequality? It's tempting to think no, because the whole point of

kiếm được mức thu nhập tương đương với những người láng giềng của họ, nhưng con số đó không đáng là bao. Điều này cùng nhiều vấn đề khác đã góp phần dẫn đến sự sụp đổ của Liên Xô vào năm 1991, và Trung Quốc, để phát triển nhanh hơn, đã chuyển đổi nền kinh tế theo hướng tư bản từ cuối những năm 1970. Vậy còn các quốc gia tư bản thì sao? Liệu họ có thể lựa chọn giảm bất bình đẳng kinh tế không? Rất dễ để nghĩ rằng không, bởi vì mục đích chính của

3:22

capitalism is to hold enough gold coins to be able to dive into them like Scrooge McDuck. China seems to provide the textbook example of this: after it became more capitalist, its Gini index shot up from under 0.4 to over 0.55. Meanwhile, its per capita yearly income jumped from the rough equivalent of 1,500 dollars to over 13,000 dollars. But there are many counter-

chủ nghĩa tư bản dường như là tích trữ đủ tiền vàng để có thể lặn ngụp trong đó như chú vịt Scrooge McDuck. Trung Quốc dường như là một ví dụ kinh điển cho điều này: sau khi chuyển sang nền kinh tế mang tính tư bản hơn, hệ số Gini của nước này đã tăng vọt từ dưới 0,4 lên hơn 0,55. Đồng thời, thu nhập bình quân đầu người hàng năm đã nhảy vọt từ mức tương đương khoảng 1.500 USD lên hơn 13.000 USD. Nhưng cũng có rất nhiều ví dụ

3:47

examples: capitalist countries in which inequality is actually holding steady or decreasing. France has kept its Gini index below 0.32 since 1979. Ireland's Gini has been trending mostly downwards since 1995. The Netherlands and Denmark have kept theirs below 0.28 since the 1980s. How do they do it? One way is with taxes. Personal income taxes in most countries are progressive: the more money

ngược lại: những quốc gia tư bản nơi bất bình đẳng thực sự giữ ổn định hoặc đang có xu hướng giảm. Pháp đã duy trì hệ số Gini dưới 0,32 kể từ năm 1979. Hệ số Gini của Ireland chủ yếu có xu hướng giảm từ năm 1995. Hà Lan và Đan Mạch đã giữ mức của họ dưới 0,28 từ những năm 1980. Họ đã làm điều đó như thế nào? Một cách là thông qua thuế. Thuế thu nhập cá nhân ở hầu hết các nước đều mang tính lũy tiến: bạn càng kiếm được nhiều tiền,

4:13

you make, the higher your tax rate. And the more progressive your tax system, the more it reduces inequality. So, for example, while pre-tax income inequality in France is roughly the same as it is in the US, post-tax inequality in France is roughly 20 percent lower. Meanwhile, inheritance taxes can reduce the amount of wealth that a single family can amass over generations. Germany and many other

mức thuế suất của bạn càng cao. Và hệ thống thuế càng mang tính lũy tiến, nó càng giúp giảm bất bình đẳng hiệu quả hơn. Ví dụ, trong khi bất bình đẳng thu nhập trước thuế ở Pháp gần tương đương với ở Mỹ, thì bất bình đẳng sau thuế ở Pháp lại thấp hơn khoảng 20%. Trong khi đó, thuế thừa kế có thể hạn chế khối lượng tài sản mà một gia đình có thể tích lũy qua nhiều thế hệ. Nước Đức và nhiều quốc gia

4:37

European countries have inheritance or estate taxes that kick in at a few thousand to a few hundred thousand euros, depending on who's inheriting. The US, on the other hand, lets you inherit 12 million dollars without paying any federal tax. Another way is with transfers, when the government takes tax revenues from one group of people and gives it to another. For example, Social Security programs tax

châu Âu khác áp dụng thuế thừa kế hoặc thuế tài sản bắt đầu từ vài nghìn đến vài trăm nghìn euro tùy thuộc vào đối tượng thừa kế. Ngược lại, nước Mỹ cho phép bạn thừa kế tới 12 triệu đô la mà không phải trả bất kỳ khoản thuế liên bang nào. Một cách khác là thông qua các khoản chi chuyển giao, khi chính phủ thu thuế từ một nhóm người và phân phối lại cho nhóm khác. Ví dụ, các chương trình An sinh Xã hội đánh thuế

5:01

people who work and use the revenue to support retirees. In Italy, about a quarter of Italians' disposable household income comes from government transfers. That's a lot, especially relative to the US, where the figure is just over five percent. A third way is to ensure that everyone has access to things like education and healthcare: a highly educated, healthy workforce can command a higher salary on

người đang làm việc và dùng nguồn thu đó để hỗ trợ người về hưu. Tại Ý, khoảng 1/4 thu nhập khả dụng của các hộ gia đình đến từ các khoản chuyển giao của chính phủ. Đó là một tỷ lệ rất lớn, đặc biệt khi so với Mỹ, nơi con số này chỉ nhỉnh hơn 5% một chút. Cách thứ ba là đảm bảo mọi người đều được tiếp cận các dịch vụ cơ bản như giáo dục và chăm sóc y tế: một lực lượng lao động có học vấn cao và khỏe mạnh có thể yêu cầu mức lương cao hơn trên

5:25

the market, thus reducing inequality. A fourth way is addressing the digital divide: the gap between those who have access to the internet and those who do not. A fifth way is dealing with extreme wealth. Multi-billionaires can buy social media platforms, news outlets, policy think tanks, perhaps even politicians, and bend them to their will, threatening the very fabric of democracy. Now we are just

thị trường, qua đó giảm bớt bất bình đẳng. Cách thứ tư là giải quyết khoảng cách số: khoảng cách giữa những người được tiếp cận Internet và những người không có điều kiện. Cách thứ năm là kiểm soát sự giàu có cực đoan. Các tỷ phú có thể thâu tóm các nền tảng mạng xã hội, cơ quan báo chí, viện nghiên cứu chính sách, thậm chí cả các chính trị gia và uốn nắn họ theo ý muốn của mình, đe dọa đến cấu trúc của nền dân chủ. Hiện tại chúng ta mới chỉ

5:51

barely scratching the surface of inequality here. We haven't touched on the drastic divides in who has wealth and who doesn't, the power structures that prevent social and economic mobility, and the drastic inequality between countries: the fact that, for example, just three Americans have 90 billion more dollars than Egypt, a country of a hundred million people. And here's one final thing to think

vừa chạm đến bề nổi của vấn đề bất bình đẳng ở đây. Chúng ta còn chưa đề cập đến sự phân hóa sâu sắc giữa những người có tài sản và người không có, các cấu trúc quyền lực ngăn cản sự dịch chuyển xã hội và kinh tế, cũng như sự bất bình đẳng gay gắt giữa các quốc gia: thực tế là chỉ ba người Mỹ đã sở hữu số tiền nhiều hơn 90 tỷ USD so với cả đất nước Ai Cập, một quốc gia có 100 triệu dân. Và đây là một điều cuối cùng đáng suy ngẫm:

6:15

about: power and wealth are self-reinforcing, which means that equality is not left to their own devices. Societies tend toward inequality unless we weaken the feedback loops of wealth and power concentration. But will capitalism allow for these kinds of adjustments, or is it fundamentally broken? Explore the answer to this question with this video, or continue to expand your understanding of

quyền lực và của cải luôn có xu hướng tự củng cố, điều đó có nghĩa là bình đẳng không thể tự nhiên duy trì nếu để mặc cho các lực lượng tự do chi phối. Các xã hội luôn có xu hướng tiến tới bất bình đẳng trừ khi chúng ta làm suy yếu các vòng lặp phản hồi của sự tập trung của cải và quyền lực. Liệu chủ nghĩa tư bản có cho phép thực hiện những điều chỉnh như vậy, hay bản thân nó đã bị hỏng từ gốc rễ? Hãy khám phá câu trả lời trong video này, hoặc tiếp tục nâng cao hiểu biết của bạn về

6:41

economics on the World Economic Forum's YouTube channel. Thank you.

kinh tế học trên kênh YouTube của Diễn đàn Kinh tế Thế giới. Xin cảm ơn.

Transcript

Hiển thị

Historical Prevalence of Inequality

Economic inequality has existed across every documented human society throughout history. Disparities in income and accumulated wealth remain visible worldwide, prompting debates on whether social division is an unavoidable reality.

Bất bình đẳng kinh tế đã tồn tại ở mọi xã hội loài người từng được ghi chép trong lịch sử. Sự chênh lệch về thu nhập và tài sản tích lũy vẫn hiện hữu rõ nét trên toàn cầu, làm dấy lên những tranh luận về việc liệu phân tầng xã hội có phải là thực tế không thể tránh khỏi hay không.

1 / 5