0:00

4:07

What really happens to the plastic you throw away - Emma Bryce

TED-Ed·4:07·Education·B2

Chương · 4

Chương 1·Petrochemical Origins and Bottle Production

Hiển thị

Tiếng ViệtAuto-scroll

0:07

This is the story of three plastic bottles, empty and discarded.

Đây là câu chuyện về ba chiếc chai nhựa, trống rỗng và bị vứt bỏ.

0:12

Their journeys are about to diverge with outcomes that impact nothing less than the fate of the planet.

Hành trình của chúng sắp rẽ sang các hướng khác nhau với những kết cục ảnh hưởng không nhỏ đến số phận của cả hành tinh.

0:19

But they weren't always this way.

Nhưng chúng không phải lúc nào cũng như thế này.

0:21

To understand where these bottles end up, we must first explore their origins.

Để hiểu được những chiếc chai này sẽ đi về đâu, trước tiên chúng ta phải khám phá nguồn gốc của chúng.

0:26

The heroes of our story were conceived in this oil refinery.

Những nhân vật chính trong câu chuyện của chúng ta đã được tạo ra tại nhà máy lọc dầu này.

0:30

The plastic in their bodies was formed by chemically bonding oil and gas molecules together to make monomers.

Chất nhựa trong thân thể chúng được hình thành bằng cách liên kết hóa học các phân tử dầu và khí lại với nhau để tạo thành các monome.

0:37

In turn, these monomers were bonded into long polymer chains to make plastic in the form of millions of pellets.

Tiếp đó, các monome này được liên kết thành các chuỗi polyme dài để tạo ra nhựa dưới dạng hàng triệu hạt nhỏ.

0:47

Those were melted at manufacturing plants and reformed in molds to create the resilient material that makes up the triplets' bodies.

Những hạt nhựa đó được nấu chảy tại các nhà máy sản xuất và tạo hình lại trong khuôn để tạo nên vật liệu bền chắc cấu thành thân thể của bộ ba này.

0:55

Machines filled the bottles with sweet bubbily liquid and they were then wrapped, shipped, bought, opened, consumed and unceremoniously discarded.

Máy móc rót đầy các chai bằng thứ chất lỏng ngọt ngào sủi bọt, rồi chúng được đóng gói, vận chuyển, mua về, mở nắp, uống cạn và bị vứt bỏ không thương tiếc.

1:06

And now here they lie, poised at the edge of the unknown.

Và giờ đây chúng nằm ở đó, đứng trước ngưỡng cửa của những điều chưa biết.

1:10

Bottle one, like hundreds of millions of tons of his plastic brethren, ends up in a landfill.

Chai thứ nhất, giống như hàng trăm triệu tấn đồng loại bằng nhựa của mình, kết thúc số phận tại một bãi chôn lấp rác.

1:17

This huge dump expands each day as more trash comes in and continues to take up space.

Bãi rác khổng lồ này mở rộng mỗi ngày khi có thêm nhiều rác đổ về và tiếp tục chiếm dụng không gian.

1:24

As plastics sit there being compressed amongst layers of other junk, rainwater flows through the waste and absorbs the water-soluble compounds it contains, and some of those are highly toxic.

Khi đồ nhựa nằm ở đó và bị nén giữa các tầng rác thải khác, nước mưa chảy qua đống rác và hấp thụ các hợp chất hòa tan trong nước có trong đó, và một số hợp chất này có độc tính rất cao.

1:37

Together, they create a harmful stew called leachate, which can move into groundwater, soil and streams, poisoning ecosystems and harming wildlife.

Cùng nhau, chúng tạo thành một hỗn hợp độc hại gọi là nước rỉ rác, có thể ngấm vào nước ngầm, đất và các dòng suối, đầu độc các hệ sinh thái và gây hại cho động vật hoang dã.

1:48

It can take bottle one an agonizing 1,000 years to decompose.

Có thể mất tới một khoảng thời gian dài đằng đẵng 1.000 năm để chai thứ nhất phân hủy.

1:54

Bottle two's journey is stranger but, unfortunately, no happier.

Hành trình của chai thứ hai kỳ lạ hơn nhưng đáng tiếc là cũng chẳng hề tươi sáng hơn.

1:59

He floats on a trickle that reaches a stream, a stream that flows into a river, and a river that reaches the ocean.

Nó trôi theo một dòng nước nhỏ chảy ra suối, con suối đổ vào một con sông, và con sông đổ ra đại dương.

2:07

After months lost at sea, he's slowly drawn into a massive vortex, where trash accumulates, a place known as the Great Pacific Garbage Patch.

Sau nhiều tháng trôi dạt trên biển, nó dần bị cuốn vào một vòng xoáy khổng lồ nơi rác thải tích tụ, một nơi được gọi là Đảo rác Thái Bình Dương.

2:18

Here the ocean's currents have trapped millions of pieces of plastic debris.

Tại đây, các dòng hải lưu đã giữ lại hàng triệu mảnh rác vụn bằng nhựa.

2:22

This is one of five plastic-filled gyres in the world's seas.

Đây là một trong năm vòng hải lưu ngập tràn rác nhựa tại các vùng biển trên thế giới.

2:27

Places where the pollutants turn the water into a cloudy plastic soup.

Những nơi mà các chất gây ô nhiễm biến nước biển thành một bãi súp nhựa đục ngầu.

2:32

Some animals, like seabirds, get entangled in the mess.

Một số loài động vật, chẳng hạn như chim biển, bị mắc kẹt trong đống hỗn độn đó.

2:36

They, and others, mistake the brightly colored plastic bits for food.

Chúng và các loài khác nhầm lẫn những mẩu nhựa có màu sắc sặc sỡ là thức ăn.

2:41

Plastic makes them feel full when they're not, so they starve to death and pass the toxins from the plastic up the food chain.

Nhựa khiến chúng có cảm giác no bụng dù thực chất không phải vậy, vì thế chúng chết đói và truyền các độc tố từ nhựa lên chuỗi thức ăn.

2:50

For example, it's eaten by lanternfish, the lanternfish are eaten by squid, the squid are eaten by tuna, and the tuna are eaten by us.

Chẳng hạn, nó bị cá đèn lồng ăn, cá đèn lồng bị mực ăn, mực bị cá ngừ ăn, và cá ngừ lại được chúng ta ăn.

3:00

And most plastics don't biodegrade, which means they're destined to break down into smaller and smaller pieces called micro plastics, which might rotate in the sea eternally.

Và hầu hết các loại nhựa không tự phân hủy sinh học, nghĩa là chúng buộc phải vỡ thành các mảnh ngày càng nhỏ hơn gọi là vi nhựa, những hạt có thể xoay tròn vĩnh viễn trên biển.

3:13

But bottle three is spared the cruel purgatories of his brothers.

Nhưng chiếc chai thứ ba được thoát khỏi chốn ngục tù nghiệt ngã như hai người anh em của nó.

3:17

A truck brings him to a plant where he and his companions are squeezed flat and compressed into a block.

Một chiếc xe tải chở nó đến nhà máy nơi nó cùng các bạn đồng hành bị ép bẹp và nén thành một khối.

3:25

Okay, this sounds pretty bad, too, but hang in there.

Được rồi, điều này nghe cũng khá tệ đấy, nhưng hãy kiên nhẫn một chút.

3:28

It gets better.

Mọi chuyện sẽ tốt đẹp hơn.

3:29

The blocks are shredded into tiny pieces, which are washed and melted, so they become the raw materials that can be used again.

Các khối nhựa được băm thành những mẩu vụn li ti, sau đó được rửa sạch và nấu chảy để trở thành nguyên liệu thô có thể tái sử dụng.

3:38

As if by magic, bottle three is now ready to be reborn as something completely new.

Như có phép màu, chai thứ ba giờ đây đã sẵn sàng được tái sinh thành một thứ hoàn toàn mới.

3:44

For this bit of plastic with such humble origins, suddenly the sky is the limit.

Đối với mẩu nhựa có nguồn gốc khiêm tốn này, cơ hội bỗng nhiên trở nên vô hạn.

Transcript

Hiển thị

Petrochemical Origins and Bottle Production

Emma Bryce traces the lifecycle of plastic beverage bottles from raw fossil fuels to consumer disposal. Raw oil and natural gas molecules undergo chemical polymerization to form resilient plastic materials before beverage bottling. After a brief period of consumer use, these items are discarded into divergent waste streams.

Emma Bryce lần theo vòng đời của các chai nhựa đựng đồ uống từ nhiên liệu hóa thạch thô đến khi người tiêu dùng vứt bỏ. Các phân tử dầu thô và khí tự nhiên trải qua quá trình trùng hợp hóa học để tạo thành vật liệu nhựa bền chắc trước khi đóng chai. Sau thời gian ngắn sử dụng, các vật phẩm này bị vứt bỏ vào các luồng rác thải khác nhau.