0:00

6:22

How can we solve the antibiotic resistance crisis? - Gerry Wright

TED-Ed·6:22·Health·B2

Chương · 4

Chương 1·The Miracle of Modern Antibiotics and Early Warnings

Hiển thị

Tiếng ViệtAuto-scroll

0:07

Antibiotics: behind the scenes, they enable much of modern medicine.

Thuốc kháng sinh: dù âm thầm phía sau, chúng tạo tiền đề cho phần lớn nền y học hiện đại.

0:12

We use them to cure infectious diseases, but also to safely facilitate everything from surgery to chemotherapy to organ transplants.

Chúng ta sử dụng chúng để chữa các bệnh truyền nhiễm, và cũng để hỗ trợ an toàn cho mọi quy trình từ phẫu thuật, hóa trị cho đến cấy ghép nội tạng.

0:22

Without antibiotics, even routine medical procedures can lead to life-threatening infections.

Nếu không có kháng sinh, ngay cả những thủ thuật y tế thông thường cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng đe dọa tính mạng.

0:28

And we’re at risk of losing them.

Và chúng ta đang đứng trước nguy cơ đánh mất chúng.

0:31

Antibiotics are chemicals that prevent the growth of bacteria.

Kháng sinh là những hợp chất hóa học có khả năng ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn.

0:35

Unfortunately, some bacteria have become resistant to all currently available antibiotics.

Thật không may, một số vi khuẩn đã trở nên kháng lại tất cả các loại thuốc kháng sinh hiện có.

0:42

At the same time, we’ve stopped discovering new ones.

Đồng thời, chúng ta cũng đã ngừng tìm ra các loại kháng sinh mới.

0:46

Still, there’s hope that we can get ahead of the problem.

Dẫu vậy, vẫn có hy vọng rằng chúng ta có thể đón đầu và giải quyết vấn đề này.

0:50

But first, how did we get into this situation?

Nhưng trước hết, làm thế nào mà chúng ta lại rơi vào tình cảnh này?

0:53

The first widely used antibiotic was penicillin, discovered in 1928 by Alexander Fleming.

Loại kháng sinh đầu tiên được sử dụng rộng rãi là penicillin, do Alexander Fleming phát hiện vào năm 1928.

1:00

In his 1945 Nobel Prize acceptance speech, Fleming warned that bacterial resistance had the potential to ruin the miracle of antibiotics.

Trong bài phát biểu nhận giải Nobel năm 1945, Fleming đã cảnh báo rằng tình trạng kháng thuốc của vi khuẩn có khả năng hủy hoại điều kỳ diệu của kháng sinh.

1:11

He was right: in the 1940s and 50s, resistant bacteria already began to appear.

Ông đã đúng: vào những năm 1940 và 1950, các vi khuẩn kháng thuốc đã bắt đầu xuất hiện.

1:18

From then until the 1980s, pharmaceutical companies countered the problem of resistance by discovering many new antibiotics.

Từ đó cho đến những năm 1980, các công ty dược phẩm đã chống lại vấn đề kháng thuốc bằng cách tìm ra nhiều loại kháng sinh mới.

1:27

At first this was a highly successful— and highly profitable— enterprise.

Ban đầu, đây là một lĩnh vực cực kỳ thành công và mang lại lợi nhuận rất cao.

1:32

Over time, a couple things changed.

Theo thời gian, một vài điều đã thay đổi.

1:35

Newly discovered antibiotics were often only effective for a narrow spectrum of infections, whereas the first ones had been broadly applicable.

Các loại kháng sinh mới phát hiện thường chỉ có hiệu quả đối với một phổ nhiễm trùng hẹp, trong khi những loại đầu tiên lại có phổ tác dụng rộng.

1:45

This isn’t a problem in itself, but it does mean that fewer doses of these drugs could be sold— making them less profitable.

Bản thân điều này không phải là vấn đề, nhưng nó đồng nghĩa với việc số lượng liều thuốc bán ra ít hơn, khiến chúng kém sinh lời hơn.

1:53

In the early days, antibiotics were heavily overprescribed, including for viral infections they had no effect on.

Vào thời kỳ đầu, kháng sinh bị kê đơn quá mức nghiêm trọng, bao gồm cả cho các bệnh do virus mà chúng hoàn toàn không có tác dụng.

2:01

Scrutiny around prescriptions increased, which is good, but also lowered sales.

Việc giám sát kê đơn ngày càng chặt chẽ hơn, đây là điều tốt nhưng cũng làm giảm doanh số bán hàng.

2:07

At the same time, companies began to develop more drugs that are taken over a patient’s lifetime, like blood pressure and cholesterol medications, and later anti-depressants and anti-anxiety medications.

Cùng lúc đó, các công ty bắt đầu phát triển nhiều loại thuốc được dùng suốt đời bệnh nhân hơn, như thuốc huyết áp và thuốc hạ cholesterol, rồi sau đó là thuốc chống trầm cảm và giải lo âu.

2:20

Because they are taken indefinitely, these drugs more profitable.

Bởi vì chúng được dùng vô thời hạn, những loại thuốc này sinh lời nhiều hơn.

2:25

By the mid-1980s, no new chemical classes of antibiotics were discovered.

Đến giữa những năm 1980, không có nhóm hóa học kháng sinh mới nào được phát hiện.

2:31

But bacteria continued to acquire resistance and pass it along by sharing genetic information between individual bacteria and even across species.

Thế nhưng vi khuẩn vẫn tiếp tục tích lũy khả năng kháng thuốc và truyền lại bằng cách chia sẻ thông tin di truyền giữa các cá thể vi khuẩn, thậm chí giữa các loài khác nhau.

2:42

Now bacteria that are resistant to many antibiotics are common, and increasingly some strains are resistant to all our current drugs.

Hiện nay các vi khuẩn kháng nhiều loại kháng sinh đã trở nên phổ biến, và ngày càng có nhiều chủng kháng lại toàn bộ các loại thuốc hiện có của chúng ta.

2:52

So, what can we do about this?

Vậy chúng ta có thể làm gì trước vấn đề này?

2:54

We need to control the use of existing antibiotics, create new ones, combat resistance to new and existing drugs, and find new ways to fight bacterial infections.

Chúng ta cần kiểm soát việc sử dụng các loại kháng sinh hiện có, tạo ra các loại mới, chống lại sự kháng thuốc đối với cả thuốc mới lẫn thuốc cũ, và tìm ra những cách mới để tiêu diệt các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn.

3:06

The largest consumer of antibiotics is agriculture, which uses antibiotics not only to treat infections but to promote the growth of food animals.

Ngành tiêu thụ kháng sinh lớn nhất là nông nghiệp, nơi sử dụng kháng sinh không chỉ để điều trị nhiễm trùng mà còn để thúc đẩy sự tăng trưởng của động vật lấy thịt.

3:16

Using large volumes of antibiotics increases the bacteria’s exposure to the antibiotics and therefore their opportunity to develop resistance.

Việc sử dụng lượng lớn kháng sinh làm tăng mức độ tiếp xúc của vi khuẩn với thuốc, và do đó làm tăng cơ hội để chúng phát triển khả năng kháng thuốc.

3:27

Many bacteria that are common in animals, like salmonella, can also infect humans, and drug-resistant versions can pass to us through the food chain and spread through international trade and travel networks.

Nhiều loại vi khuẩn phổ biến ở động vật, như salmonella, cũng có thể lây nhiễm sang người, và các biến thể kháng thuốc có thể truyền sang chúng ta qua chuỗi thức ăn rồi lan rộng qua mạng lưới thương mại và du lịch quốc tế.

3:41

In terms of finding new antibiotics, nature offers the most promising new compounds.

Xét về việc tìm kiếm kháng sinh mới, tự nhiên chính là nơi mang lại những hợp chất mới đầy hứa hẹn nhất.

3:47

Organisms like other microbes and fungi have evolved over millions of years to live in competitive environments— meaning they often contain antibiotic compounds to give them a survival advantage over certain bacteria.

Các sinh vật như vi sinh vật và nấm đã tiến hóa qua hàng triệu năm để sinh tồn trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, nghĩa là chúng thường chứa các hợp chất kháng sinh mang lại lợi thế sinh tồn trước một số loại vi khuẩn nhất định.

4:02

We can also package antibiotics with molecules that inhibit resistance.

Chúng ta cũng có thể kết hợp kháng sinh với các phân tử có khả năng ức chế sự kháng thuốc.

4:07

One way bacteria develop resistance is through proteins of their own that degrade the drug.

Một trong những cách vi khuẩn phát triển khả năng kháng thuốc là thông qua các protein của chính chúng có thể phân hủy thuốc.

4:14

By packaging the antibiotic with molecules that block the degraders, the antibiotic can do its job.

Bằng cách kết hợp kháng sinh với các phân tử vô hiệu hóa các chất phân hủy này, thuốc kháng sinh có thể hoàn thành nhiệm vụ của mình.

4:21

Phages, viruses that attack bacteria but don’t affect humans, are one promising new avenue to combat bacterial infections.

Thực khuẩn thể (phage), những loại virus tấn công vi khuẩn nhưng không gây hại cho con người, là một hướng đi mới đầy triển vọng để chống lại các bệnh nhiễm khuẩn.

4:30

Developing vaccines for common infections, meanwhile, can help prevent disease in the first place.

Trong khi đó, việc phát triển vắc-xin cho các bệnh nhiễm trùng phổ biến có thể giúp ngăn ngừa bệnh tật ngay từ đầu.

4:37

The biggest challenge to all these approaches is funding, which is woefully inadequate across the globe.

Thách thức lớn nhất đối với tất cả các hướng tiếp cận này là nguồn kinh phí, vốn đang thiếu hụt một cách trầm trọng trên toàn cầu.

4:44

Antibiotics are so unprofitable that many large pharmaceutical companies have stopped trying to develop them.

Thuốc kháng sinh mang lại quá ít lợi nhuận đến mức nhiều công ty dược phẩm lớn đã ngừng cố gắng phát triển chúng.

4:51

Meanwhile, smaller companies that successfully bring new antibiotics to market often still go bankrupt, like the American start up Achaogen.

Trong khi đó, các công ty nhỏ hơn đưa thành công kháng sinh mới ra thị trường thường vẫn bị phá sản, như trường hợp của công ty khởi nghiệp Achaogen của Mỹ.

5:00

New therapeutic techniques like phages and vaccines face the same fundamental problem as traditional antibiotics: if they’re working well, they’re used just once, which makes it difficult to make money.

Các kỹ thuật điều trị mới như liệu pháp phage và vắc-xin cũng đối mặt với vấn đề cốt lõi tương tự như kháng sinh truyền thống: nếu chúng phát huy hiệu quả tốt, người bệnh chỉ cần dùng một lần, điều đó khiến việc kiếm lợi nhuận trở nên rất khó khăn.

5:14

And to successfully counteract resistance in the long term, we’ll need to use new antibiotics sparingly— lowering the profits for their creators even further.

Và để chống lại sự kháng thuốc thành công về lâu dài, chúng ta sẽ cần phải sử dụng các loại kháng sinh mới một cách dè dặt, khiến lợi nhuận của các nhà sáng chế càng giảm sâu hơn nữa.

5:25

One possible solution is to shift profits away from the volume of antibiotics sold.

Một giải pháp khả thi là tách rời lợi nhuận khỏi khối lượng kháng sinh bán ra.

5:31

For example, the United Kingdom is testing a model where healthcare providers purchase antibiotic subscriptions.

Ví dụ, Vương quốc Anh đang thử nghiệm một mô hình trong đó các cơ sở chăm sóc sức khỏe trả phí thuê bao kháng sinh định kỳ.

5:38

While governments are looking for ways to incentivize antibiotic development, these programs are still in the early stages.

Dù các chính phủ đang tìm cách khuyến khích việc phát triển thuốc kháng sinh, những chương trình này vẫn chỉ mới ở giai đoạn đầu.

5:45

Countries around the world will need to do much more— but with enough investment in antibiotic development and controlled use of our current drugs, we can still get ahead of resistance.

Các quốc gia trên khắp thế giới sẽ cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa, nhưng với nguồn đầu tư thỏa đáng cho việc phát triển kháng sinh và kiểm soát việc sử dụng các loại thuốc hiện có, chúng ta vẫn có thể chặn đứng được cuộc khủng hoảng kháng thuốc.

Transcript

Hiển thị

The Miracle of Modern Antibiotics and Early Warnings

Antibiotics form the foundational backbone of modern medicine, enabling successful treatments for infectious diseases as well as routine surgeries, chemotherapy, and organ transplants. Without effective antibiotics, minor infections and standard clinical interventions can quickly become fatal. Discovered by Alexander Fleming in 1928, penicillin launched a golden era of medicine, yet Fleming explicitly warned in his 1945 Nobel Prize speech that bacteria would inevitably evolve resistance if exposed to suboptimal drug use. By the 1940s and 1950s, resistant strains were already emerging, prompting pharmaceutical companies to discover numerous new antibiotic classes in what was initially a highly lucrative industry.

Thuốc kháng sinh đóng vai trò là nền tảng cốt lõi của y học hiện đại, hỗ trợ điều trị hiệu quả các bệnh truyền nhiễm cũng như đảm bảo an toàn cho các ca phẫu thuật thông thường, hóa trị và cấy ghép nội tạng. Nếu không có kháng sinh hiệu quả, ngay cả những vết thương nhỏ hay các thủ thuật y tế cơ bản cũng có thể đe dọa tính mạng. Được Alexander Fleming phát hiện vào năm 1928, penicillin đã mở ra kỷ nguyên vàng cho y học, dù vậy Fleming đã sớm cảnh báo trong bài phát biểu nhận giải Nobel năm 1945 rằng vi khuẩn chắc chắn sẽ tiến hóa để kháng thuốc. Ngay trong thập niên 1940 và 1950, các chủng kháng thuốc đầu tiên đã xuất hiện, thúc đẩy các hãng dược phẩm tìm kiếm thêm nhiều nhóm kháng sinh mới trong một ngành kinh doanh từng rất sinh lời.