0:00

5:32

What's happening to Earth's core? - Shannon Odell

TED-Ed·5:32·Education·B2

Chương · 5

Chương 1·Earth's Atmosphere Leaks Hydrogen

Hiển thị

Tiếng ViệtAuto-scroll

0:00

Music A hydrogen atom travels high within the outermost layer of the Earth's atmosphere.

[Nhạc] Một nguyên tử hydro bay cao trong tầng ngoài cùng của bầu khí quyển Trái Đất.

0:06

This particular atom first entered the exosphere millions of years ago, and during its tenure on Earth, it spent time in the waves of the Atlantic Ocean, the ground soil of the Amazon, and even the steam rising off a boiling pot of spaghetti.

Nguyên tử đặc biệt này lần đầu tiên xâm nhập vào tầng ngoại quyển cách đây hàng triệu năm, và trong thời gian tồn tại trên Trái Đất, nó đã trải qua thời gian trong các con sóng của Đại Tây Dương, đất dưới lòng đất của Amazon, và thậm chí cả hơi nước bốc lên từ một nồi mì spaghetti đang sôi.

0:27

But today, traveling 30 times faster than the speed of sound, it

Nhưng hôm nay, di chuyển nhanh gấp 30 lần tốc độ âm thanh, nó

0:33

overcomes the Earth's gravitational pull and escapes, joining the roughly 90 tons of material that leak out of our atmosphere each day.

Vượt qua lực hấp dẫn của Trái Đất và thoát ra, hòa mình vào khoảng 90 tấn vật chất rò rỉ ra khỏi bầu khí quyển của chúng ta mỗi ngày.

0:43

This daily-sized atmospheric loss is just one example of how the Earth is leaking atoms, energy, and molecules seep from one layer of the planet to another.

Sự mất mát khí quyển hàng ngày này chỉ là một ví dụ về cách Trái Đất đang rò rỉ nguyên tử, năng lượng và phân tử thấm từ lớp này sang lớp khác của hành tinh.

0:55

And for Earth, whose stability is necessary to sustain life, these leaks can seem

Và đối với Trái Đất, nơi sự ổn định là cần thiết để duy trì sự sống, những rò rỉ này có vẻ

1:02

troubling.

Đáng lo ngại.

1:02

To better understand the extent of the planet's imperfect plumbing and when it becomes a problem, let's visit two more leakage sites.

Để hiểu rõ hơn về mức độ của hệ thống ống dẫn không hoàn hảo của hành tinh và khi nào nó trở thành vấn đề, hãy đến thăm hai điểm rò rỉ khác.

1:12

Our second spot takes us to the Earth's surface, to a field in central Appalachia.

Điểm thứ hai đưa chúng ta đến bề mặt Trái Đất, đến một cánh đồng ở trung tâm Appalachia.

1:19

Below, a 1,500 m deep shaft connects an oil reservoir with the Earth's surface.

Bên dưới, một trục sâu 1.500 m kết nối một mỏ dầu với bề mặt Trái Đất.

1:25

The oil supply here is dried up, leaving the site neglected and

Nguồn dầu ở đây đã cạn kiệt, khiến địa điểm này bị bỏ mặc và

1:31

abandoned.

Bị bỏ hoang.

1:31

But this underground reservoir also houses the potent greenhouse gas methane, which continues to travel up the shaft and escape through cracks and loose pipes.

Nhưng mỏ dầu ngầm này cũng chứa khí mê-tan gây hiệu ứng nhà kính mạnh, khí này tiếp tục di chuyển lên trục và thoát ra qua các vết nứt và đường ống lỏng lẻo.

1:43

This leaky well joins the more than 3 million abandoned wells scattered throughout the US that collectively emit, by lower estimates, 280,000 metric tons of methane each year.

Giếng rò rỉ này cùng với hơn 3 triệu giếng bị bỏ hoang rải rác khắp Hoa Kỳ, theo ước tính thấp nhất, thải ra 280.000 tấn khí mê-tan mỗi năm.

1:56

Our final leakage point takes us deep

Điểm rò rỉ cuối cùng đưa chúng ta sâu

2:00

within the innermost boundary of the Earth, the core.

Vào bên trong ranh giới trong cùng của Trái Đất, lõi.

2:03

Heat originating from the formation of our solar system drives the rotation of liquid metal around the solid inner core.

Nhiệt phát sinh từ sự hình thành hệ mặt trời của chúng ta thúc đẩy sự quay của kim loại lỏng xung quanh lõi trong rắn.

2:12

The motion, in turn, creates the planet's magnetic field, a barrier that protects it from cosmic radiation and solar wind.

Chuyển động này tạo ra từ trường của hành tinh, một rào cản bảo vệ nó khỏi bức xạ vũ trụ và gió mặt trời.

2:20

But the core isn't perfectly insulated, so heat constantly leaks, escaping to the

Nhưng lõi không được cách nhiệt hoàn hảo, vì vậy nhiệt liên tục rò rỉ, thoát ra

2:26

surrounding mantle and driving plate tectonics and magmatic activity.

Lớp phủ xung quanh và thúc đẩy kiến tạo mảng và hoạt động magma.

2:29

As a result, the core's outer molten metal is slowly solidifying.

Kết quả là, kim loại nóng chảy bên ngoài của lõi đang dần đông đặc.

2:34

Once fully cooled, the magnetic field will disappear, leaving us exposed to the sun's harshest rays.

Khi nguội hoàn toàn, từ trường sẽ biến mất, khiến chúng ta tiếp xúc với những tia nắng gay gắt nhất của mặt trời.

2:41

The Earth clearly has some cracks and bleeds.

Trái Đất rõ ràng có một số vết nứt và chảy máu.

2:44

Should we be worried?

Chúng ta có nên lo lắng không?

2:46

Thankfully, the immediate risks of our hydrogen leak are low.

May mắn thay, rủi ro trước mắt của rò rỉ hydro là thấp.

2:50

At its current rate, it would take

Với tốc độ hiện tại, sẽ mất

2:54

over 150 billion years to lose all our hydrogen to space.

Hơn 150 tỷ năm để mất hết hydro vào không gian.

2:59

The same goes for our core leak.

Điều tương tự cũng xảy ra với rò rỉ lõi.

3:02

Scientists estimate the core won't completely cool for another 700 million to several billion years.

Các nhà khoa học ước tính lõi sẽ không nguội hoàn toàn trong 700 triệu đến vài tỷ năm nữa.

3:09

Methane emissions, however, have the power to alter our Earth's climate within the next decade.

Tuy nhiên, khí thải mê-tan có khả năng thay đổi khí hậu Trái Đất trong thập kỷ tới.

3:15

The gas's unique structure efficiently absorbs energy radiating off the Earth, trapping it in

Cấu trúc độc đáo của khí này hấp thụ hiệu quả năng lượng bức xạ từ Trái Đất, giữ nó trong

3:22

the atmosphere as heat.

Bầu khí quyển dưới dạng nhiệt.

3:23

This gives methane incredible warming potential, 86 times that of carbon dioxide.

Điều này mang lại cho mê-tan tiềm năng làm ấm đáng kinh ngạc, gấp 86 lần so với carbon dioxide.

3:28

The impact of methane escaping from abandoned wells in the US is comparable to burning 10 billion pounds of coal each year.

Tác động của mê-tan thoát ra từ các giếng bị bỏ hoang ở Hoa Kỳ tương đương với việc đốt 10 tỷ pound than mỗi năm.

3:38

As abandoned wells in most of the world's top oil producers have yet to be extensively counted or surveyed, the global emissions of all abandoned

Vì các giếng bị bỏ hoang ở hầu hết các nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới vẫn chưa được đếm hoặc khảo sát rộng rãi, lượng khí thải toàn cầu của tất cả các giếng bị bỏ hoang

3:49

wells is likely much higher, and they join the estimated 570 million tons of methane emitted by other anthropological and natural sources each year.

Có khả năng cao hơn nhiều, và chúng cùng với ước tính 570 triệu tấn mê-tan thải ra từ các nguồn nhân tạo và tự nhiên khác mỗi năm.

4:00

Beyond their climate impact, these unsealed wells can leech methane and other toxic gases into nearby groundwater, contaminating drinking water and impacting local ecosystems.

Ngoài tác động khí hậu, những giếng không được bịt kín này có thể rò rỉ mê-tan và các khí độc hại khác vào nước ngầm gần đó, làm ô nhiễm nước uống và ảnh hưởng đến hệ sinh thái địa phương.

4:12

Luckily, nonproducing oil wells can be plugged by pumping cement

May mắn thay, các giếng dầu không sản xuất có thể được bịt kín bằng cách bơm xi măng

4:17

into their depths.

Vào độ sâu của chúng.

4:18

While many state and federal governments require oil and gas companies to plug defunct wells, plugging comes at a high expense, so companies have historically dodged policies for decades.

Trong khi nhiều chính phủ tiểu bang và liên bang yêu cầu các công ty dầu khí bịt kín các giếng không còn hoạt động, việc bịt kín tốn kém chi phí cao, vì vậy các công ty đã lịch sử né tránh các chính sách trong nhiều thập kỷ.

4:30

These leaky, low-producing, and economically nonviable wells were sold off and abandoned.

Những giếng rò rỉ, sản xuất thấp và không khả thi về kinh tế này đã bị bán tháo và bỏ hoang.

4:35

It's clear that oil and gas companies won't fix this problem on their own.

Rõ ràng là các công ty dầu khí sẽ không tự mình giải quyết vấn đề này.

4:41

It'll take concerted

Cần có những nỗ lực phối hợp

4:43

governmental efforts, such as placing high fees on methane emission and coordinated oversight on plugging, to make sure companies are held accountable.

Của chính phủ, chẳng hạn như đặt phí cao đối với phát thải mê-tan và giám sát phối hợp việc bịt kín, để đảm bảo các công ty phải chịu trách nhiệm.

4:52

But the problem starts before these wells are abandoned.

Nhưng vấn đề bắt đầu trước khi những giếng này bị bỏ hoang.

4:56

Within the US, active oil and gas production massive amounts of methane, about 28 times that of abandoned wells.

Trong Hoa Kỳ, sản xuất dầu khí đang hoạt động thải ra lượng lớn mê-tan, khoảng 28 lần so với các giếng bị bỏ hoang.

5:03

The best way to eliminate this leak is to stop

Cách tốt nhất để loại bỏ rò rỉ này là ngừng

5:08

drilling oil and gas wells in the first place.

Khoan giếng dầu khí ngay từ đầu.

5:11

But how do we reduce our reliance on oil?

Nhưng làm thế nào để giảm sự phụ thuộc vào dầu?

5:15

Visit ed.ted.com/earthschool for an action guide that shows you how you and your community can be most impactful.

Truy cập ed.ted.com/earthschool để xem hướng dẫn hành động cho thấy bạn và cộng đồng của bạn có thể tạo tác động lớn nhất như thế nào.

5:23

One option: solar energy.

Một lựa chọn: năng lượng mặt trời.

5:25

Learn whether or not you can save money by switching to solar with this video.

Hãy tìm hiểu xem bạn có thể tiết kiệm tiền bằng cách chuyển sang năng lượng mặt trời hay không qua video này.

Transcript

Hiển thị

Earth's Atmosphere Leaks Hydrogen

Earth constantly loses atoms, energy, and molecules from one layer to another, and this leakage can seem troubling for a planet whose stability sustains life. Hydrogen atoms in the exosphere escape into space, joining roughly 90 tons of material lost daily.

Trái Đất liên tục mất các nguyên tử, năng lượng và phân tử từ lớp này sang lớp khác, và sự rò rỉ này có vẻ đáng lo ngại đối với một hành tinh có sự ổn định duy trì sự sống. Các nguyên tử hydro trong tầng ngoại quyển thoát ra không gian, cùng với khoảng 90 tấn vật chất bị mất mỗi ngày.