0:00

5:40

Whatever happened to acid rain? - Joseph Goffman

TED-Ed·5:40·Education·B2

Chương · 4

Chương 1·The Discovery and Chemistry of Acid Rain

Hiển thị

Tiếng ViệtAuto-scroll

0:07

In 1963, scientists studying Hubbard Brook Experimental Forest in New Hampshire made a shocking discovery.

Vào năm 1963, các nhà khoa học nghiên cứu Rừng Thí nghiệm Hubbard Brook ở bang New Hampshire đã phát hiện ra một điều đáng kinh ngạc.

0:15

Their most recent rainfall samples were nearly 100 times more acidic than usual.

Các mẫu nước mưa gần đây nhất của họ có tính axit cao hơn bình thường gần 100 lần.

0:21

At these levels, additional downpours of acid rain would destroy the region’s marine and arboreal ecosystems in a matter of decades.

Ở mức độ này, những trận mưa axit tiếp theo sẽ phá hủy các hệ sinh thái dưới nước và rừng cây của khu vực chỉ trong vài thập kỷ.

0:31

Urgently sharing their findings with fellow researchers, they were determined to answer two questions: what was causing this deadly rainfall?

Khẩn trương chia sẻ những phát hiện của mình với các nhà nghiên cứu đồng nghiệp, họ quyết tâm tìm câu trả lời cho hai câu hỏi: điều gì đã gây ra trận mưa chết chóc này?

0:39

And what could be done to stop it?

Và có thể làm gì để ngăn chặn nó?

0:43

Rain is never just composed of water.

Mưa không bao giờ chỉ được cấu tạo từ nước.

0:47

Chemicals and particulates in the atmosphere can be found in every drop, and some compounds—like carbon dioxide—make even regular rainfall slightly acidic.

Hóa chất và các hạt bụi mịn trong khí quyển có thể xuất hiện trong từng hạt mưa, và một số hợp chất—chẳng hạn như carbon dioxide—khiến ngay cả nước mưa thông thường cũng có tính axit nhẹ.

0:58

But this pales in comparison to the powerful acids produced when water interacts with oxides of nitrogen or sulfur dioxide.

Thế nhưng điều này chẳng thấm tháp vào đâu so với các loại axit cực mạnh được sinh ra khi nước tác dụng với các oxit nitơ hoặc lưu huỳnh đi-ô-xít.

1:08

On the pH scale which measures acidity, each whole number is 10 times more acidic than the one above it.

Trên thang đo pH dùng để đo độ axit, mỗi một số nguyên có độ axit cao gấp 10 lần so với số liền kề phía trên nó.

1:15

And where normal rain has a pH of roughly 5.4, rain that’s interacted with these gases can rank as low as 3.7.

Và trong khi mưa bình thường có độ pH khoảng 5,4, thì mưa tác dụng với những loại khí này có thể giảm xuống mức thấp tận 3,7.

1:25

Oxides of nitrogen and sulfur dioxide can appear naturally as a short-lived byproduct of volcanic eruptions or lightning strikes.

Các oxit nitơ và lưu huỳnh đi-ô-xít có thể xuất hiện tự nhiên như một sản phẩm phụ ngắn ngủi từ các vụ phun trào núi lửa hoặc các tia sét đánh.

1:34

But power plants, refineries, and vehicles that use fossil fuels consistently pump large quantities into the air.

Thế nhưng các nhà máy điện, nhà máy lọc dầu và các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch lại liên tục thải ra một lượng lớn vào bầu không khí.

1:44

These dangerous gases travel with the wind spreading hundreds of kilometers from the pollution’s source.

Những loại khí nguy hiểm này di chuyển theo gió, lan rộng hàng trăm kilômét cách xa nguồn gây ô nhiễm.

1:50

Acting like roaming clouds of destruction, their presence dramatically increases the acidity of local precipitation, creating acid rain, acid snow, and acid fog.

Đóng vai trò như những đám mây tàn phá di động, sự hiện diện của chúng làm tăng đáng kể độ axit của lượng giáng thủy tại địa phương, tạo ra mưa axit, tuyết axit và sương mù axit.

2:02

These all acidify lakes and streams, kill crops and forests, and damage soil to inhibit future growth.

Tất cả những hiện tượng này làm axit hóa các hồ và suối, hủy diệt mùa màng cùng rừng cây, và làm hỏng đất khiến thực vật khó sinh trưởng trong tương lai.

2:11

Over time, acid rain can even corrode human structures made of stone or metal.

Theo thời gian, mưa axit thậm chí có thể ăn mòn cả các công trình do con người xây dựng bằng đá hoặc kim loại.

2:17

By the 1970s, scientists in North America and Europe classified acid rain as a major environmental threat.

Đến những năm 1970, các nhà khoa học ở Bắc Mỹ và châu Âu đã xếp mưa axit vào nhóm hiểm họa môi trường lớn.

2:25

But despite clear evidence tying the problem to air pollution, companies denied responsibility and cast doubt on the research.

Thế nhưng bất chấp bằng chứng rõ ràng gắn liền vấn đề này với tình trạng ô nhiễm không khí, các công ty vẫn phủ nhận trách nhiệm và gieo rắc mối nghi ngờ về các công trình nghiên cứu.

2:34

In the United States, corporations lobbied against regulating pollution, and convinced politicians that such policies would raise energy costs and threaten jobs.

Tại Hoa Kỳ, các tập đoàn đã vận động hành lang chống lại việc kiểm soát ô nhiễm, và thuyết phục các chính trị gia rằng những chính sách như vậy sẽ làm tăng chi phí năng lượng và đe dọa việc làm.

2:45

These obstacles led the government to delay changes, and mandate further research into the issue.

Những trở ngại này đã khiến chính phủ trì hoãn các thay đổi và yêu cầu phải nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này.

2:51

But after a decade of mounting concern, Congress finally took action.

Thế nhưng sau một thập kỷ mối lo ngại ngày càng gia tăng, Quốc hội cuối cùng đã ra tay hành động.

2:57

Since the bulk of sulfur dioxide emissions came from power plants, the government set a limit on the total amount of it the electric power sector could emit each year.

Vì phần lớn lượng khí thải lưu huỳnh đi-ô-xít bắt nguồn từ các nhà máy điện, chính phủ đã đặt ra một giới hạn cho tổng lượng khí mà ngành điện lực có thể xả thải mỗi năm.

3:07

Then, they divided the permitted emissions into a fixed number of “allowances” distributed to each power plant.

Sau đó, họ chia lượng phát thải được phép đó thành một số lượng “hạn ngạch” cố định rồi phân bổ cho từng nhà máy điện.

3:14

A plant could then choose to emit as much sulfur dioxide as they were allowed, or reduce their emissions and sell their unused allowances to other power plants.

Một nhà máy khi đó có thể lựa chọn xả lượng lưu huỳnh đi-ô-xít tối đa theo mức được phép, hoặc giảm lượng phát thải và bán những hạn ngạch chưa dùng đến cho các nhà máy điện khác.

3:26

This system, known as “cap and trade,” offered power plants the economic flexibility to keep costs low while strictly limiting pollution.

Hệ thống này, được gọi là “cap and trade” (hạn ngạch và thương quyền), đã mang lại cho các nhà máy điện sự linh hoạt về mặt kinh tế để giữ chi phí ở mức thấp trong khi vẫn hạn chế ô nhiễm một cách nghiêm ngặt.

3:36

Many critics called these allowances licenses to pollute, or said the government was selling clean air.

Nhiều nhà phê bình gọi những hạn ngạch này là giấy phép gây ô nhiễm, hoặc cho rằng chính phủ đang đem bán bầu không khí sạch.

3:43

But since the cap was set to lower five years into the program, it forced every utility company to reduce emissions in the long term.

Nhưng vì mức trần được thiết lập sẽ hạ thấp xuống sau 5 năm thực hiện chương trình, nó đã buộc mọi công ty tiện ích phải cắt giảm lượng phát thải về lâu dài.

3:52

Some plants added desulfurizing scrubbers to their smokestacks, or switched to low-sulfur coal and natural gas.

Một số nhà máy đã lắp đặt thêm các tháp khử lưu huỳnh vào ống khói của họ, hoặc chuyển sang dùng than ít lưu huỳnh và khí thiên nhiên.

4:00

Oxides of nitrogen emissions were also reduced with relatively low-cost technologies.

Lượng khí thải oxit nitơ cũng được giảm thiểu nhờ các công nghệ với chi phí tương đối thấp.

4:06

These advances allowed the power sector to grow while the cap kept pollution under control.

Những tiến bộ này đã cho phép ngành điện lực tiếp tục tăng trưởng trong khi mức trần phát thải vẫn giữ cho tình trạng ô nhiễm nằm trong tầm kiểm soát.

4:12

By 1985, Canada and the European Union adopted their own solutions, and international treaties began circulating to reduce air pollution worldwide.

Đến năm 1985, Canada và Liên minh châu Âu đã áp dụng các giải pháp của riêng họ, và các điều ước quốc tế bắt đầu được lưu hành để giảm thiểu ô nhiễm không khí trên toàn thế giới.

4:23

Today, this science-driven economic policy has largely eliminated acid rain across the United States and Canada.

Ngày nay, chính sách kinh tế dựa trên nền tảng khoa học này đã xóa bỏ phần lớn mưa axit trên khắp Hoa Kỳ và Canada.

4:31

And while many ecosystems still need time to recover, scientists have sped up the restoration of other areas by reintroducing essential organisms killed off by acid rain.

Và trong khi nhiều hệ sinh thái vẫn cần thời gian để hồi phục, các nhà khoa học đã đẩy nhanh quá trình khôi phục các khu vực khác bằng cách đưa trở lại những sinh vật thiết yếu từng bị mưa axit tiêu diệt.

4:42

Some countries, like Russia, India, and China still rely heavily on high-sulfur coal and continue to struggle with the environmental consequences.

Một số quốc gia như Nga, Ấn Độ và Trung Quốc vẫn phụ thuộc nhiều vào than đá có hàm lượng lưu huỳnh cao và tiếp tục phải vật lộn với các hậu quả về môi trường.

4:52

However, acid rain’s relatively quick journey from major threat to minor issue is rightly celebrated as a victory for policies that protect the environment.

Dẫu vậy, hành trình tương đối nhanh chóng của mưa axit từ một hiểm họa lớn trở thành một vấn đề thứ yếu xứng đáng được tôn vinh như một chiến thắng cho các chính sách bảo vệ môi trường.

5:03

Cap and trade can’t solve every environmental problem.

Cơ chế hạn ngạch và thương quyền không thể giải quyết được mọi vấn đề môi trường.

5:06

But by using scientific consensus to guide policy, adopting efficient technology, and being unafraid to impose reasonable costs for pollution, countries can stop a growing storm of destruction before it’s too late.

Thế nhưng bằng cách sử dụng sự đồng thuận khoa học để định hướng chính sách, ứng dụng công nghệ hiệu quả và không ngần ngại áp đặt các mức chi phí hợp lý cho việc gây ô nhiễm, các quốc gia có thể ngăn chặn cơn bão tàn phá đang ngày một lớn trước khi quá muộn.

Transcript

Hiển thị

The Discovery and Chemistry of Acid Rain

In 1963, scientists studying the Hubbard Brook Experimental Forest in New Hampshire uncovered rainfall samples that were nearly 100 times more acidic than ordinary precipitation, warning that prolonged exposure would collapse regional aquatic and forest ecosystems within decades. While natural rainfall carries atmospheric compounds like carbon dioxide that make it mildly acidic, this is negligible compared to water reacting with nitrogen oxides and sulfur dioxide to form destructive acids. Urgent scientific research began to unravel the origins of this lethal phenomenon.

Vào năm 1963, các nhà khoa học nghiên cứu Rừng Thí nghiệm Hubbard Brook ở New Hampshire đã phát hiện những mẫu nước mưa có tính axit cao gần gấp 100 lần thông thường, cảnh báo rằng nếu tình trạng này kéo dài sẽ hủy hoại các hệ sinh thái dưới nước và rừng cây trong vùng chỉ trong vài thập kỷ. Dù nước mưa tự nhiên có chứa các hợp chất như carbon dioxide tạo tính axit nhẹ, mức độ này không đáng kể so với việc nước phản ứng với oxit nitơ và lưu huỳnh đi-ô-xít để tạo thành các loại axit hủy diệt. Nghiên cứu khoa học khẩn cấp đã bắt đầu để làm rõ nguồn gốc của hiện tượng chết chóc này.

In 1963, scientists studying Hubbard Brook Experimental Forest in New Hampshire made a shocking discovery.

Vào năm 1963, các nhà khoa học nghiên cứu Rừng Thí nghiệm Hubbard Brook ở bang New Hampshire đã phát hiện ra một điều đáng kinh ngạc.

Their most recent rainfall samples were nearly 100 times more acidic than usual.

Các mẫu nước mưa gần đây nhất của họ có tính axit cao hơn bình thường gần 100 lần.

At these levels, additional downpours of acid rain would destroy the region’s marine and arboreal ecosystems in a matter of decades.

Ở mức độ này, những trận mưa axit tiếp theo sẽ phá hủy các hệ sinh thái dưới nước và rừng cây của khu vực chỉ trong vài thập kỷ.

Urgently sharing their findings with fellow researchers, they were determined to answer two questions: what was causing this deadly rainfall?

And what could be done to stop it?

Và có thể làm gì để ngăn chặn nó?

Rain is never just composed of water.

Mưa không bao giờ chỉ được cấu tạo từ nước.

Chemicals and particulates in the atmosphere can be found in every drop, and some compounds—like carbon dioxide—make even regular rainfall slightly acidic.

But this pales in comparison to the powerful acids produced when water interacts with oxides of nitrogen or sulfur dioxide.

Thế nhưng điều này chẳng thấm tháp vào đâu so với các loại axit cực mạnh được sinh ra khi nước tác dụng với các oxit nitơ hoặc lưu huỳnh đi-ô-xít.

1 / 4