0:00

5:13

What’s a squillo, and why do opera singers need it? - Ming Luke

TED-Ed·5:13·Education·B2

Chương · 4

Chương 1·The Mystery of the Unamplified Voice

Hiển thị

Tiếng ViệtAuto-scroll

0:07

Gripped with vengeful passion, The Queen of the Night tears across the stage.

Bị chi phối bởi niềm khao khát trả thù, Nữ hoàng Bóng đêm rảo bước đầy giận dữ khắp sân khấu.

0:12

She begins to sing her titular aria, one of the most famous sections from Mozart’s beloved opera, "The Magic Flute."

Bà bắt đầu cất giọng hát bản aria trứ danh mang tên mình, một trong những trích đoạn nổi tiếng nhất từ vở opera được mến mộ của Mozart, "Cây sáo thần".

0:19

The orchestra fills the hall with music, but the queen’s voice soars above the instruments.

Dàn nhạc lấp đầy khán phòng bằng âm thanh rộn rã, nhưng giọng hát của nữ hoàng vẫn vút cao lên trên mọi nhạc cụ.

0:25

Its melody rings out across thousands of patrons, reaching seats 40 meters away— all without any assistance from a microphone.

Giai điệu vang vọng tới hàng ngàn khán giả, truyền đến tận những hàng ghế cách xa 40 mét— hoàn toàn không cần sự trợ giúp của micro.

0:34

How is it possible that this single voice can be heard so clearly, above the strains of dozens of instruments?

Làm sao một giọng ca đơn lẻ lại có thể được nghe thấy rõ ràng đến vậy, vượt lên trên âm hưởng của hàng chục nhạc cụ?

0:41

The answer lies in the physics of the human voice, and the carefully honed technique of an expert opera singer.

Câu trả lời nằm ở đặc tính vật lý của giọng nói con người, cùng kỹ thuật được tôi luyện vô cùng tỉ mỉ của một ca sĩ opera bậc thầy.

0:49

All the music in this opera house originates from the vibrations created by instruments— whether it’s the strings of a violin or the vocal folds of a performer.

Mọi âm nhạc trong nhà hát opera này đều bắt nguồn từ những rung động do các nhạc cụ tạo ra— dù đó là dây đàn vĩ cầm hay dây thanh đới của người biểu diễn.

0:58

These vibrations send waves into the air, which our brains interpret as sound.

Những rung động này truyền các làn sóng vào không khí, và não bộ của chúng ta sẽ giải mã chúng thành âm thanh.

1:03

The frequency of these vibrations–– specifically, the number of waves per second–– is how our brains determine the pitch of a single note.

Tần số của các rung động này—cụ thể là số lượng sóng mỗi giây—chính là cách não bộ xác định cao độ của một nốt nhạc.

1:11

But in fact, every note we hear is actually a combination of multiple vibrations.

Nhưng trên thực tế, mỗi nốt nhạc chúng ta nghe thấy lại là sự kết hợp của nhiều rung động khác nhau.

1:17

Imagine a guitar string vibrating at its lowest frequency.

Hãy tưởng tượng một dây đàn guitar đang rung ở tần số thấp nhất của nó.

1:21

This is called the fundamental, and this low pitch is what our ears mostly use to identify a note.

Tần số này được gọi là âm cơ bản (fundamental), và cao độ trầm này là thứ tai chúng ta chủ yếu dùng để nhận diện một nốt nhạc.

1:27

But this lowest vibration triggers additional frequencies called overtones, which layer on top of the fundamental.

Thế nhưng, chính rung động thấp nhất này lại kích hoạt thêm các tần số phụ gọi là bồi âm (overtones), xếp chồng lên trên âm cơ bản.

1:36

These overtones break down into specific frequencies called harmonics, or partials— and manipulating them is how opera singers work their magic.

Những bồi âm này phân tách thành các tần số cụ thể gọi là họa âm (harmonics) hay phân âm (partials)— và việc điều khiển chúng chính là bí quyết giúp các ca sĩ opera tạo nên phép màu.

1:46

Every note has a set of frequencies that comprise its harmonic series.

Mỗi nốt nhạc đều sở hữu một tập hợp các tần số tạo nên chuỗi họa âm của riêng nó.

1:50

The first partial vibrates at twice the frequency of the fundamental.

Phân âm thứ nhất dao động với tần số gấp đôi âm cơ bản.

1:55

The next partial is three times the fundamental’s frequency, and so on.

Phân âm tiếp theo có tần số gấp ba lần âm cơ bản, và cứ thế tiếp diễn.

2:00

Virtually all acoustic instruments produce harmonic series, but each instrument’s shape and material changes the balance of its harmonics.

Hầu như mọi nhạc cụ mộc đều tạo ra chuỗi họa âm, nhưng hình dạng và chất liệu của từng nhạc cụ sẽ làm thay đổi độ cân bằng giữa các họa âm đó.

2:08

For example, a flute emphasizes the first few partials, but in a clarinet’s lowest register, the odd-numbered partials resonate most strongly.

Chẳng hạn, sáo flute làm nổi bật vài phân âm đầu tiên, nhưng ở âm khu thấp nhất của kèn clarinet, các phân âm bậc lẻ lại cộng hưởng mạnh nhất.

2:21

The strength of various partials is part of what gives each instrument its unique sonic signature.

Cường độ của các phân âm khác nhau chính là yếu tố tạo nên dấu ấn âm thanh đặc trưng của từng nhạc cụ.

2:27

It also affects an instrument’s ability to stand out in a crowd, because our ears are more strongly attuned to some frequencies than others.

Nó cũng ảnh hưởng đến khả năng nổi bật của một nhạc cụ giữa đám đông, bởi vì tai chúng ta nhạy bén với một số tần số hơn những tần số khác.

2:37

This is the key to an opera singer’s power of projection.

Đây chính là chìa khóa tạo nên sức mạnh phóng âm của một ca sĩ opera.

2:41

An operatic soprano— the highest of the four standard voice parts— can produce notes with fundamental frequencies ranging from 250 to 1,500 vibrations per second.

Một giọng nữ cao opera (soprano)—giọng cao nhất trong bốn bè giọng tiêu chuẩn—có thể tạo ra các nốt nhạc với tần số cơ bản từ 250 đến 1.500 dao động mỗi giây.

2:53

Human ears are most sensitive to frequencies between 2,000 and 5,000 vibrations per second.

Tai người nhạy cảm nhất với các tần số nằm trong khoảng từ 2.000 đến 5.000 dao động mỗi giây.

3:00

So if the singer can bring out the partials in this range, she can target a sensory sweet spot where she’s most likely to be heard.

Vì vậy, nếu người ca sĩ có thể làm nổi bật các phân âm trong dải tần này, cô ấy sẽ đánh trúng điểm nhạy thính giác tối ưu giúp giọng hát dễ được nghe thấy nhất.

3:09

Higher partials are also advantageous because there’s less competition from the orchestra, whose overtones are weaker at those frequencies.

Các phân âm cao hơn cũng mang lại lợi thế vì ít phải cạnh tranh với dàn nhạc, vốn có các bồi âm yếu hơn ở những tần số đó.

3:17

The result of emphasizing these partials is a distinctive ringing timbre called a singer’s squillo.

Kết quả của việc nhấn mạnh các phân âm này là một âm sắc vang sáng đặc trưng được gọi là kỹ thuật squillo của ca sĩ.

3:25

Opera singers work for decades to create their squillo.

Các ca sĩ opera phải khổ luyện hàng thập kỷ để tạo ra độ vang squillo của mình.

3:28

They can produce higher frequencies by modifying the shape and tension in their vocal folds and vocal tract.

Họ có thể tạo ra các tần số cao hơn bằng cách điều chỉnh hình dạng và độ căng của dây thanh đới cũng như đường dẫn âm (vocal tract).

3:35

And by shifting the position of their tongues and lips, they accentuate some overtones while dampening others.

Và bằng cách thay đổi vị trí của lưỡi và môi, họ làm nổi bật một số bồi âm trong khi làm dịu các bồi âm khác.

3:43

Singers also increase their range of partials with vibrato— a musical effect in which a note slightly oscillates in pitch.

Ca sĩ cũng mở rộng dải phân âm của mình nhờ kỹ thuật vibrato—một hiệu ứng âm nhạc trong đó nốt hát dao động nhẹ về cao độ.

3:51

This creates a fuller sound that rings out over the instruments’ comparatively narrow vibratos.

Điều này tạo nên một âm thanh dày dặn hơn, vang rền vượt lên trên độ rung tương đối hẹp của các nhạc cụ.

3:57

Once they have the right partials, they employ other techniques to boost their volume.

Một khi đã nắm bắt được các phân âm chuẩn xác, họ sử dụng thêm những kỹ thuật khác để gia tăng âm lượng.

4:02

Singers expand their lung capacity and perfect their posture for consistent, controlled airflow.

Người ca sĩ mở rộng dung tích phổi và hoàn thiện tư thế đứng để duy trì luồng hơi đều đặn và có kiểm soát.

4:08

The concert hall helps as well, with rigid surfaces that reflect sound waves towards the audience.

Khán phòng hòa nhạc cũng trợ lực đắc lực với các bề mặt kiên cố giúp phản xạ sóng âm về phía khán giả.

4:14

All singers take advantage of these techniques, but different vocal signatures demand different physical preparation.

Mọi ca sĩ đều tận dụng những kỹ thuật này, nhưng các chất giọng khác nhau lại đòi hỏi sự chuẩn bị thể chất khác nhau.

4:21

A Wagnerian singer needs to build up stamina to power through the composer’s four-hour epics.

Một ca sĩ hát nhạc kịch Wagner cần rèn luyện thể lực bền bỉ để đủ sức vượt qua các tác phẩm sử thi kéo dài suốt bốn tiếng của nhà soạn nhạc.

4:28

While bel canto singers require versatile vocal folds to vault through acrobatic arias.

Trong khi đó, những ca sĩ theo trường phái bel canto lại cần dây thanh đới linh hoạt để tung hoành qua những bản aria biến hóa điêu luyện.

4:34

Biology also sets some limits— not every technique is feasible for every set of muscles, and voices change as singers age.

Quy luật sinh học cũng đặt ra những giới hạn nhất định—không phải kỹ thuật nào cũng phù hợp với mọi nhóm cơ, và giọng hát cũng biến đổi theo tuổi tác của ca sĩ.

4:43

But whether in an opera hall or a shower stall, these techniques can turn un-amplified voices into thundering musical masterpieces.

Thế nhưng, dù trong khán phòng opera hay trong phòng tắm, những kỹ thuật này đều có thể biến những giọng hát mộc thành những kiệt tác âm nhạc vang rền như sấm.

Transcript

Hiển thị

The Mystery of the Unamplified Voice

In Mozart’s opera 'The Magic Flute,' the Queen of the Night delivers a soaring performance that rings out across a crowded hall without any electronic amplification. While dozens of orchestral instruments produce immense acoustic power, a single soprano voice easily pierces through the soundscape to reach audience members forty meters away. This acoustic phenomenon is not merely natural talent, but a demonstration of vocal physics and rigorously honed technique.

Trong vở opera 'Cây sáo thần' của Mozart, Nữ hoàng Bóng đêm cất lên khúc hát vút cao vang vọng khắp khán phòng mà hoàn toàn không cần đến sự trợ giúp của micro hay bộ khuếch đại điện tử. Dù hàng chục nhạc cụ trong dàn nhạc tạo ra âm lượng khổng lồ, một giọng nữ cao đơn lẻ vẫn dễ dàng xuyên qua tầng âm thanh để đến với khán giả cách xa tới bốn mươi mét. Hiện tượng âm học này không chỉ đơn thuần là năng khiếu trời phú, mà là minh chứng cho các nguyên lý vật lý âm thanh và kỹ thuật thanh nhạc được tôi luyện bậc thầy.