Cultural expectations around courtesy often contrast with spontaneous everyday speech. Everyday interactions can breach formal conventions without intending harm, challenging standard definitions of respect.
Những kỳ vọng văn hóa xung quanh phép lịch sự thường đối lập với lối giao tiếp tự nhiên hàng ngày. Các cuộc tương tác đời thường có thể phá vỡ quy ước trang trọng mà không hề có ác ý, đặt ra thử thách cho định nghĩa tiêu chuẩn về sự tôn trọng.
Hello, this is 6 Minute English from BBC Learning English.
Xin chào, đây là chương trình 6 Minute English từ BBC Learning English.
I'm Neil.
Tôi là Neil.
And I'm Beth.
Và tôi là Beth.
In this programme, we're talking about politeness.
Trong chương trình hôm nay, chúng ta sẽ trò chuyện về sự lịch sự.
Britain has a reputation for being a polite place where children are told to say please and thank you, but in real life that isn't always true.
Nước Anh nổi tiếng là một nơi lịch thiệp, nơi trẻ em được dạy phải nói 'làm ơn' và 'cảm ơn', nhưng ngoài đời thực thì điều đó không phải lúc nào cũng đúng.
You, give me that pen!
Này, đưa cái bút đó cho tôi!
I'm sorry.
Tôi xin lỗi.
That was a bit rude.
Nói như vậy hơi thô lỗ một chút.
Well, what should I have said?
Vậy lẽ ra tôi nên nói thế nào?
How about – Neil, please could you pass me the pen?
Thử nói thế này xem – Neil, bạn có thể làm ơn đưa cho tôi cái bút được không?
Fine.
Được rồi.
Neil, could you please pass me the pen?
Neil, bạn có thể làm ơn đưa giúp tôi cái bút không?
There you go!
Bút của bạn đây!
That's much better.
Như thế tốt hơn nhiều rồi đấy.
Now listen, as BBC Radio 4 presenter Michael Rosen, who is a well-known poet and children's author in Britain, describes what happened to him one day.
Bây giờ hãy cùng lắng nghe người dẫn chương trình BBC Radio 4 Michael Rosen, một nhà thơ và tác giả sách thiếu nhi nổi tiếng ở Anh, kể lại chuyện đã xảy ra với ông vào một ngày nọ.
Recently, this is how it went.
Gần đây sự việc đã diễn ra như thế này.
A boy was walking past me in the street, stopped and said, Hey, you're thingy, innit!
Một cậu bé đi ngang qua tôi trên phố, bỗng dừng lại và nói: 'Này, bác là cái ông đó, phải không!'
Now, that one seems to break all the rules.
Chà, câu nói đó dường như phá vỡ mọi quy tắc.
And because it broke the rules, it gave me a problem.
Và chính vì nó phá vỡ các quy tắc, nó đã khiến tôi gặp chút bối rối.
How do I answer it?
Tôi phải trả lời câu đó ra sao đây?
A boy saw Michael Rosen and said, Hey, you're thingy, innit!
Một cậu bé nhìn thấy Michael Rosen và nói: 'Này, bác là cái ông đó, đúng không!'
He used the word, thingy, because although he recognised Michael, he couldn't remember his name.
Cậu bé dùng từ 'thingy' bởi dù nhận ra Michael, cậu lại không thể nhớ được tên của ông.
He also said innit, which is short for isn't it, to emphasise what he'd said.
Cậu bé cũng nói 'innit', từ viết tắt của 'isn't it', để nhấn mạnh điều mình vừa nói.
So, was the boy being impolite or was he just happy meeting a famous person in the street?
Vậy cậu bé đó đang bất lịch sự hay chỉ đơn thuần là vui mừng khi gặp được người nổi tiếng trên phố?
And why do we teach kids to be polite in the first place?
Và ngay từ đầu, tại sao chúng ta lại dạy trẻ em phải biết lịch sự?
That's what we'll be discussing in this programme, using some useful new vocabulary.
Đó là những điều chúng ta sẽ bàn luận trong chương trình hôm nay, kết hợp cùng một số từ vựng mới hữu ích.
But first, I have a question for you, Neil.
Nhưng trước tiên, tôi có một câu hỏi dành cho bạn, Neil.
The British are well known for being polite, as we've said, and there's even an idiom we use in certain situations to remind someone to be especially polite.
Như chúng ta đã nói, người Anh rất nổi tiếng về phép lịch thiệp, và thậm chí còn có một thành ngữ được dùng trong một số tình huống để nhắc ai đó phải đặc biệt lịch sự.
But what is it?
Nhưng thành ngữ đó là gì?
Is it: a) mind your As and Bs, b) mind your Ps and Qs, or c) mind your Xs and Ys?
Đó là: a) mind your As and Bs, b) mind your Ps and Qs, hay c) mind your Xs and Ys?
Well, I know the answer to this, but I'm going to say c) mind your Xs and Ys, because I think it's brilliant.
À, tôi biết câu trả lời cho câu này, nhưng tôi sẽ chọn c) mind your Xs and Ys, vì tôi thấy nó rất hay.
OK.
Được rồi.
Interesting!
Thật thú vị!
Well, we'll find out the correct answer later in the programme.
Vâng, chúng ta sẽ tìm ra câu trả lời chính xác ở phần sau của chương trình.